Bywało i tak

W różnych archiwach szukaliśmy zdjęć z Piwnicznej-Zdroju związanych z historią żydowskich mieszkańców. Jest ich zaledwie kilka i wszystkie opublikujemy na naszym profilu.

Tymczasem pewien zbiór zdjęć w Fundacji Ośrodka KARTA, zatytułowany „Pozdrowienia z Piwnicznej”, jest z tym cmentarzem nierozerwalnie związany. Zdjęcia zrobione w 1974 roku przedstawiają grupę studentów, jak głosi podpis. Na zdjęciach widać luźną, wakacyjną atmosferę. Bliżej wody namioty, młodzi ludzie grają w piłkę, opalają się, widać też pieska. Plaża znajduje się przy wolno płynącym, delikatnie szumiącym Popradzie. Stroje świadczą o kąpielach w chłodnym nurcie rzeki. Wymarzone miejsce. Oczami wyobraźni widzę wieczorne śpiewy z gitarą przy ognisku, klasyczny biwak. Tyle że miejsce zabawy studentów to żydowski cmentarz!

Zdjęcia te były wielokrotnie wykorzystywane w różnych publikacjach, by wspomnieć tylko artykuł w „Newsweeku” dr. Łukasza Krzyżanowskiego, którego fotografia z Piwnicznej była ilustracją, oraz książkę „Zagłada cmentarzy żydowskich” autorstwa Krzysztofa Bielawskiego. Przy okazji gorąco tę pozycję polecamy.

Dla nas te zdjęcia są powodem do mobilizacji i troski o to zbezczeszczone miejsce, by nigdy więcej komuś nie wpadło do głowy opalać się na leżakach z macew (nagrobków) i grać w piłkę na grobach. To, że wielu nagrobków brakuje na cmentarzu, nie zmienia faktu, że pod ziemią są setki pochowanych mieszkańców Piwnicznej.

Zgodnie z Halachą (prawo wyznaniowe) cmentarz raz założony pozostaje nim na zawsze. Nie ma terminu likwidacji cmentarza żydowskiego. Z tego miejsca wierni mają zmartwychwstać. Miejsca, w których nie ma nagrobków, a są pochówki, pozostają grobami i niczym nie różnią się od tych, na których stoją macewy. Każdy grób jest czyjąś historią. Jest świadectwem czyjegoś życia.

Wierzymy, że dzięki naszym działaniom nigdy więcej nie dojdzie do sytuacji zarejestrowanych na fotografiach. Już wkrótce na cmentarzu w Piwnicznej-Zdroju powstanie wyjątkowe miejsce pamięci z 232 imionami i nazwiskami ofiar Zagłady.

Zdjęcie: Piwniczna, 1974 r. Fundacja Ośrodka KARTA, zbiór „Pozdrowienia z Piwnicznej”.